Kredyt na klik – pułapka oszustwa internetowego.
Oszustwa internetowe z wykorzystaniem „kredytu na klik” należą obecnie do najszybciej rozwijających się zagrożeń w bankowości elektronicznej. Wystarczy jedno kliknięcie w fałszywą reklamę, a oszuści mogą zaciągnąć na nasze dane pożyczkę lub kredyt nawet na kilkadziesiąt tysięcy złotych – bez naszej wiedzy i zgody. Niedawno Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił apelację banku, który domagał się spłaty blisko 60 tys. zł od klientki, która padła ofiarą takiego ataku. Sprawa pokazuje, że z tej pułapki da się wyjść.
Jak wygląda typowe oszustwo „kredyt na klik”?
Ofiara przegląda serwis społecznościowy i klika w atrakcyjną reklamę inwestycji (np. w akcje popularnej spółki). Po kliknięciu odzywa się „konsultant”, który oferuje „pomoc” w założeniu rachunku inwestycyjnego. W rzeczywistości celem jest wyłudzenie danych logowania do bankowości elektronicznej. Po ich przejęciu oszuści w kilka minut zaciągają na dane poszkodowanego szybki kredyt gotówkowy w formie elektronicznej – bez rozmowy z pracownikiem banku i bez tradycyjnej umowy papierowej.
Rzecznik Finansowy konsekwentnie stoi na stanowisku, że w takich przypadkach dochodzi do nieautoryzowanej transakcji płatniczej. Klient nie wyraził bowiem świadomej woli zaciągnięcia zobowiązania – został wprowadzony w błąd co do rzeczywistego celu działań „konsultanta”.
Coraz bardziej wyrafinowane metody przestępców
Cyberprzestępcy nie działają już amatorsko. Coraz częściej stosują:
- Spoofing numeru telefonu – na ekranie wyświetla się prawdziwy numer infolinii banku.
- Podszywanie się pod konkretnych pracowników – oszuści podają imię i nazwisko rzeczywistej osoby zatrudnionej w banku (dane łatwo znaleźć w internecie).
- Presję czasu – „nie ma chwili do stracenia”, „pieniądze są zagrożone”.
W efekcie nawet ostrożni klienci tracą czujność. Po uzyskaniu dostępu do bankowości oszuści błyskawicznie zaciągają „kredyt na klik” i wyprowadzają środki.
Co robić, gdy coś wzbudzi Twoje podejrzenia?
Eksperci prawa bankowego zalecają prostą, ale skuteczną zasadę:
- Natychmiast rozłącz się z rozmówcą.
- Samodzielnie zadzwoń na oficjalny numer infolinii banku (sprawdź go w aplikacji lub na stronie internetowej banku – nigdy nie używaj numeru podanego przez dzwoniącego).
- Nie udostępniaj żadnych kodów autoryzacyjnych SMS ani nie instaluj żadnych aplikacji na polecenie „pracownika banku”.
Ciężar dowodu spoczywa na banku
To kluczowa zasada, która chroni poszkodowanych. Zgodnie z ustawą o usługach płatniczych:
- Bank ma obowiązek zwrócić kwotę nieautoryzowanej transakcji.
- To bank, a nie klient, musi udowodnić, że transakcja została autoryzowana (czyli że klient świadomie wyraził zgodę).
- Sam fakt potwierdzenia transakcji kodem SMS lub PIN nie wystarczy – bank musi wykazać rzeczywistą wolę klienta.
Sądy coraz częściej uznają, że w przypadku wyłudzenia metodą socjotechniczną nie można mówić o ważnej autoryzacji.
Najskuteczniejsza ochrona – zastrzeżenie numeru PESEL
Najlepszym sposobem zapobiegania jest zastrzeżenie numeru PESEL w rejestrze Ministerstwa Cyfryzacji. Po zastrzeżeniu:
- Żaden bank ani firma pożyczkowa nie udzieli kredytu ani pożyczki bez Twojej osobistej wizyty lub specjalnego odblokowania.
- Jeśli bank udzieli kredytu na zastrzeżony PESEL – odpowiedzialność spada wyłącznie na niego.
Zastrzeżenie można włączać i wyłączać w kilka sekund przez aplikację mObywatel. Ta krótka „pauza” daje cenny czas na refleksję i często ratuje przed pochopną decyzją.
Podsumowanie
„Kredyt na klik” to jedna z najgroźniejszych pułapek cyfrowego świata, ale polskie prawo coraz skuteczniej chroni ofiary takich oszustw. Jeśli padłeś ofiarą – nie zwlekaj: złóż reklamację w banku, zgłoś sprawę na policję i skontaktuj się z Rzecznikiem Finansowym. Szanse na odzyskanie pieniędzy są realne, zwłaszcza gdy działasz szybko i konsekwentnie.
Masz wątpliwości co do swojej sytuacji lub chcesz sprawdzić, jak zabezpieczyć się przed podobnymi zagrożeniami? Zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią – pomożemy przeanalizować przypadek i podjąć odpowiednie kroki.
autor: Gabriel Jackowski (za prawo.pl)
