Deregulacja AML – nowe przepisy w przeciwdziałaniu praniu pieniędzy

Rok 2025 przynosi istotne zmiany w przepisach dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML). Nowelizacja ustawy z 1 marca 2018 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 644) wprowadza deregulację, zastępując odpowiedzialność karną sankcjami administracyjnymi. Jak nowe regulacje wpłyną na instytucje obowiązane?

Co zmienia deregulacja AML ?

Nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (dalej: ustawa AML) modyfikuje trzy kluczowe akty prawne: ustawę AML, Kodeks spółek handlowych (KSH) oraz ustawę o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych. Główne zmiany obejmują wprowadzenie art. 154a oraz uchylenie art. 156 ustawy AML, co upraszcza system sankcji.

1. Sankcje administracyjne zamiast karnych (art. 154a)

Nowy art. 154a ustawy AML wprowadza karę pieniężną do 1 mln zł za naruszenie obowiązków AML przez pracowników lub osoby działające w imieniu instytucji obowiązanych. Sankcja dotyczy niedopełnienia obowiązków, takich jak:

• Zgłaszanie Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej (GIIF) podejrzeń prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu (art. 74 ust. 1).
• Przekazywanie dokumentów lub informacji na żądanie GIIF (art. 76).
• Informowanie o podejrzanych transakcjach za pomocą systemów elektronicznych (art. 86 ust. 1).
• Zgłaszanie przeprowadzonych transakcji, gdy wcześniejsze powiadomienie nie było możliwe (art. 90 ust. 1).

Kary nakładają organy, takie jak GIIF, Prezes NBP lub KNF, z możliwością ich miarkowania lub odstąpienia (zgodnie z art. 150 ust. 4 i 5 oraz art. 152 ustawy AML).

2. Uchylenie odpowiedzialności karnej (art. 156)

Uchylenie art. 156 ustawy AML eliminuje odpowiedzialność karną za naruszenia obowiązków AML, zastępując ją odpowiedzialnością administracyjną. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu (druk sejmowy nr 1440), zmiana ta upraszcza postępowania, koncentrując je w gestii GIIF i sądów administracyjnych. Eliminuje też zbieg odpowiedzialności karnej (np. na podstawie art. 299 § 2 Kodeksu karnego) i administracyjnej.

3. Cele deregulacji AML

Deregulacja AML ma na celu:

• Uproszczenie procedur – zastąpienie kar karnych administracyjnymi zmniejsza złożoność postępowań.
• Obniżenie kosztów compliance – instytucje obowiązane mogą skupić się na procedurach bez ryzyka karnego dla pracowników.
• Zgodność z prawem UE – nowe przepisy dostosowują polskie regulacje do dyrektyw AML, które nie wymagają odpowiedzialności karnej za naruszenia administracyjne.

Korzyści dla instytucji obowiązanych

Nowe przepisy przynoszą instytucjom obowiązanym następujące korzyści:

• Mniejsza złożoność postępowań – skoncentrowanie spraw w ramach GIIF i sądów administracyjnych.
• Niższe ryzyko podwójnego karania – eliminacja odpowiedzialności karnej dla osób fizycznych.
• Łatwiejsze dostosowanie do wymogów – uproszczenie procedur raportowania do GIIF.

Jednak zmiany wymagają aktualizacji wewnętrznych procedur AML i przeszkolenia personelu w zakresie nowych obowiązków.

Wsparcie Kancelaria Prawna Jackowski w dostosowaniu do AML

Wdrożenie nowych przepisów AML wymaga od instytucji obowiązanych bieżącego monitorowania regulacji i dostosowania procesów compliance. Kancelaria Jackowski oferuje profesjonalne wsparcie, w tym:

• Audyt zgodności z AML – analiza procedur wewnętrznych pod kątem nowych wymogów.
• Szkolenia AML dla pracowników – warsztaty ułatwiające zrozumienie obowiązków raportowania.
• Wsparcie w relacjach z GIIF – pomoc w przygotowaniu i przekazywaniu informacji do Generalnego Inspektora.
• Ochrona przed sankcjami – doradztwo w celu minimalizacji ryzyka kar administracyjnych.

Podsumowanie

Deregulacja AML upraszcza system przeciwdziałania praniu pieniędzy, wprowadzając sankcje administracyjne w miejsce karnych i usprawniając procedury. Nowe regulacje, zgodne z dyrektywami UE, zmniejszają obciążenia dla instytucji obowiązanych, ale wymagają aktualizacji procedur compliance. Kancelaria Prawna Jackowski oferuje kompleksowe wsparcie w dostosowaniu do nowych przepisów, pomagając firmom skupić się na rozwoju biznesu.

Skontaktuj się z nami, aby dowiedzieć się, jak możemy wesprzeć Twoją instytucję w spełnianiu wymogów AML!

autor: Gabriel Jackowski (za legalis.pl)

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej – skontaktuj się z nami – Kancelaria Prawna Jackowski