Drobna działalność zarobkowa, np. sprzedaż okazjonalna przez internet czy produkcja rękodzieła, nie zawsze wymaga zakładania działalności gospodarczej. W polskim systemie prawnym funkcjonuje pojęcie działalności nierejestrowanej, nazywanej także działalnością nieewidencjonowaną. Chociaż nie wymaga ona formalnej rejestracji, wiąże się z określonymi obowiązkami.

Warunki prowadzenia działalności nierejestrowanej

Zgodnie z art. 5 ustawy – Prawo przedsiębiorców, działalność wykonywana przez osobę fizyczną nie jest uznawana za działalność gospodarczą, jeśli:

• miesięczne przychody nie przekraczają 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2025 r. to 3499,50 zł),
• osoba ta nie prowadziła działalności gospodarczej przez ostatnie 60 miesięcy (okres zawieszenia działalności liczy się jako brak jej prowadzenia).

Oznacza to, że limit przychodów dla działalności nierejestrowanej jest zmienny i zależny od wysokości płacy minimalnej.

Obowiązki związane z działalnością nierejestrowaną

Mimo braku rejestracji, działalność ta wymaga prowadzenia uproszczonej ewidencji sprzedaży, co pozwala na bieżąco kontrolować przychody. Przychody te obejmują kwoty należne, nawet jeśli nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane. Na żądanie kupującego sprzedający musi wystawić fakturę lub rachunek.

Osoby prowadzące działalność nierejestrowaną podlegają także przepisom prawa konsumenckiego, zwłaszcza jeśli sprzedają produkty lub usługi online. Oznacza to m.in. obowiązek uznania 14-dniowego prawa do odstąpienia od umowy oraz respektowania procedur reklamacyjnych.

Działalność nierejestrowana a podatki

Przychody uzyskane z działalności nierejestrowanej należy wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym PIT-36, rozliczając je według skali podatkowej. Co do zasady, działalność ta jest zwolniona z VAT, chyba że sprzedawane towary lub świadczone usługi znajdują się w katalogu wyłączeń określonym w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT.

Warto również zwrócić uwagę na obowiązek posiadania kasy fiskalnej. Jeśli sprzedaż na rzecz osób fizycznych i rolników ryczałtowych w danym roku przekroczy 20 tys. zł, konieczne może być jej stosowanie, o ile nie obowiązują inne zwolnienia.

Co w przypadku przekroczenia limitu?

Jeśli miesięczny przychód z działalności nierejestrowanej przekroczy ustawowy limit, w ciągu 7 dni należy zarejestrować działalność gospodarczą w CEIDG. Wiąże się to z dodatkowymi obowiązkami księgowymi i podatkowymi oraz koniecznością opłacania składek do ZUS, choć nowi przedsiębiorcy mogą korzystać z preferencyjnych warunków.

Prowadzenie działalności nierejestrowanej to rozwiązanie dla osób, które chcą legalnie testować swój pomysł biznesowy przy minimalnych formalnościach. Warto jednak pamiętać o obowiązujących limitach i przepisach, aby uniknąć nieprzyjemnych konsekwencji.

autor: Gabriel Jackowski (za prawo.pl)

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej – skontaktuj się z nami – Kancelaria Prawna Jackowski