PIT po terminie

Termin na złożenie zeznania podatkowego PIT za 2025 rok upłynął 30 kwietnia 2026 r. Podatnicy, którzy nie złożyli deklaracji w terminie, a nie skorzystali z automatycznego rozliczenia w systemie Twój e-PIT, narażeni są na konsekwencje finansowe. Warto jednak wiedzieć, że przepisy Kodeksu karnego skarbowego oraz Ordynacji podatkowej przewidują skuteczne mechanizmy pozwalające uniknąć lub znacząco ograniczyć kary.

Kto musi działać samodzielnie?

Automatyczna akceptacja wstępnie przygotowanego zeznania przez administrację skarbową dotyczy wyłącznie formularzy PIT-37 oraz PIT-38. W przypadku przedsiębiorców oraz osób uzyskujących dochody z najmu lub dzierżawy (PIT-28, PIT-36 i PIT-36L) brak działania do 30 kwietnia oznacza, że zeznanie nie zostało złożone. W takiej sytuacji organ podatkowy może wszcząć postępowanie z tytułu wykroczenia skarbowego.

Jakie kary grożą za niezłożenie PIT w terminie?

Niezłożenie zeznania w terminie stanowi wykroczenie skarbowe. Zgodnie z art. 48 § 2 Kodeksu karnego skarbowego, kara grzywny nakładana w drodze mandatu karnego może wynieść nawet do pięciokrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2026 r. jest to kwota 24 030 zł.

Czynny żal – najskuteczniejszy sposób na uniknięcie kary

Najpewniejszym i najczęściej stosowanym rozwiązaniem jest złożenie tzw. czynnego żalu. Instytucja ta, uregulowana w art. 16 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, zwalnia sprawcę z odpowiedzialności karnej skarbowej pod warunkiem, że:

• podatnik zawiadomi właściwy urząd skarbowy o popełnieniu czynu zabronionego,
• jednocześnie złoży zaległą deklarację,
• uiści należny podatek wraz z odsetkami (jeśli wystąpiły).

Czynny żal należy złożyć do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla miejsca zamieszkania podatnika – w formie pisemnej (papierowej lub elektronicznej) albo ustnie do protokołu. Jest on skuteczny wyłącznie wtedy, gdy organ podatkowy nie dysponował jeszcze wiedzą o popełnieniu wykroczenia lub przestępstwa skarbowego.

Złożone zeznanie z błędem – wystarczy korekta

Inna sytuacja występuje, gdy deklaracja została złożona w terminie, lecz zawiera błędy (np. pominięcie części dochodów lub nieprawidłowe obliczenie podatku). Wówczas nie ma co do zasady konieczności składania czynnego żalu. Wystarczy złożyć korektę deklaracji na tym samym formularzu, zaznaczając w odpowiedniej rubryce, że jest to korekta.

Zgodnie z art. 16a Kodeksu karnego skarbowego, osoba, która złoży prawnie skuteczną korektę i w całości ureguluje uszczuploną lub narażoną na uszczuplenie należność publicznoprawną, nie podlega karze. Kluczowe jest jednak działanie bez zbędnej zwłoki. Im szybciej nastąpi korekta i zapłata, tym niższe będą odsetki.

Odsetki za zwłokę – stawki i ulga

Podstawowa stawka odsetek za zwłokę wynosi obecnie 10,5 %. Jeżeli jednak korekta zostanie złożona nie później niż sześć miesięcy po upływie terminu oraz podatek wraz z odsetkami zostanie zapłacony w ciągu siedmiu dni od dnia korekty, podatnik może skorzystać ze stawki obniżonej – 5,25 %.

Nawet złotówka ma znaczenie

Przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują kwoty minimalnej, poniżej której nie trzeba płacić podatku. Dopłatę w wysokości choćby 1 zł należy uregulować. Od bardzo niskich kwot (do równowartości trzykrotności opłaty za list polecony) odsetki za zwłokę nie są naliczane.

W przypadku zeznań automatycznie zaakceptowanych (PIT-37 i PIT-38), w których wynika niedopłata, urząd skarbowy w terminie miesiąca od upływu terminu płatności informuje podatnika o obowiązku dopłaty. Podatnik ma wówczas 7 dni na uregulowanie należności.

Ulgi podatkowe nadal przysługują

Złożenie zeznania po terminie lub korekta deklaracji nie pozbawia podatnika prawa do preferencji podatkowych, w tym:

• wspólnego rozliczenia z małżonkiem,
• rozliczenia z samotnie wychowywanym dzieckiem,
• ulgi na dzieci,
• ulgi termomodernizacyjnej,
• ulgi rehabilitacyjnej.

Warto jednak pamiętać, że organy podatkowe mogą weryfikować zasadność odliczeń i w razie wątpliwości wzywać do złożenia wyjaśnień oraz dokumentów potwierdzających prawo do ulg.

Podsumowanie

PIT złożony po terminie nie musi oznaczać dotkliwych konsekwencji finansowych. Dzięki instytucjom czynnego żalu oraz korekty deklaracji podatnicy mają realną możliwość uniknięcia kary lub jej istotnego ograniczenia. Najważniejsze jest jednak szybkie i prawidłowe działanie – złożenie zaległego zeznania, uregulowanie należności oraz, w razie potrzeby, zawiadomienie organu o popełnieniu czynu.

W razie wątpliwości co do sposobu złożenia czynnego żalu, korekty deklaracji lub wysokości odsetek zachęcamy do kontaktu z Kancelaria Prawna Jackowski.

autor: Gabriel Jackowski