Umowy zlecenia i samozatrudnienie do stażu pracy od 2026 roku.
Zmiany w prawie pracy, które wejdą w życie od 1 stycznia 2026 r., to ważny krok w kierunku wyrównania szans na rynku zatrudnienia. Okresy pracy na umowach zlecenia czy prowadzenia własnej działalności gospodarczej będą wliczane do stażu pracy, co otworzy drzwi do dłuższych urlopów, nagród jubileuszowych i dodatków stażowych. Prezydent RP podpisał ustawę 15 października 2025 r., przygotowaną przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Dlaczego te zmiany są ważne?
Nowa ustawa eliminuje dyskryminację osób, które wcześniej pracowały na umowach cywilnoprawnych lub jako samozatrudnieni. Jak podkreślała minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, „zlecenie to też praca, a jednoosobowa działalność gospodarcza to praca”. Celem jest wyrównanie dostępu do uprawnień pracowniczych i stanowisk wymagających doświadczenia.
Co dokładnie wliczy się do stażu pracy?
Ustawa rozszerza definicję stażu pracy o okresy, które wcześniej nie były uwzględniane. Oto kluczowe kategorie:
- okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i współpracy z taką działalnością.
- czas zawieszenia działalności w celu opieki nad dzieckiem.
- okresy wykonywania umów zlecenia, świadczenia usług czy umów agencyjnych.
- czas członkostwa w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych lub spółdzielniach kółek rolniczych.
- okresy pracy za granicą, jeśli udokumentowane.
Zmiany dotyczą nie tylko przyszłości – wliczone zostaną także okresy z lat poprzednich, co pozwoli wielu osobom na natychmiastowe skorzystanie z dłuższych urlopów czy dodatków stażowych.
Korzyści dla pracowników – co zyskasz?
Wliczenie nowych okresów do stażu pracy otworzy drzwi do szeregu uprawnień. Oto najważniejsze:
- Dłuższy urlop wypoczynkowy: staż powyżej 10 lat daje 26 dni urlopu zamiast 20.
- Nagrody jubileuszowe: w sektorze publicznym i niektórych firmach – premie za długoletnią pracę.
- Dodatki stażowe: wyższe wynagrodzenie w zależności od lat doświadczenia.
- Lepsze szanse na awans: większe doświadczenie ułatwia dostęp do stanowisk wymagających stażu.
Jeśli wcześniej pracowałeś na zleceniach lub jako samozatrudniony, teraz te lata „załapią się” do Twojego oficjalnego stażu, co może znacząco poprawić Twoją sytuację zawodową.
Jak udowodnić staż pracy? Praktyczne kroki
Nie martw się formalnościami – proces jest prosty. Oto, co zrobić:
- Złóż wniosek do ZUS: Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyda zaświadczenie potwierdzające okresy pracy na zleceniach czy działalności. To podstawowy dokument.
- Przygotuj alternatywne dowody: jeśli ZUS nie ma danych (np. z powodu upływu czasu), użyj własnych dokumentów – umów, potwierdzeń wpłat składek czy zeznań świadków.
- Przedstaw pracodawcy: zaświadczenie pokaż obecnemu lub przyszłemu pracodawcy, by zaktualizował Twój staż.
- Skonsultuj z prawnikiem: w razie wątpliwości, np. co do okresów zagranicznych, skorzystaj z pomocy specjalisty, by uniknąć odmowy.
Kiedy wchodzą zmiany i kto jest objęty?
- Sektor publiczny: od 1 stycznia 2026 r.
- Pracodawcy prywatni: od pierwszego dnia miesiąca po upływie 6 miesięcy od ogłoszenia ustawy (ok. kwietnia 2026 r.).
Zmiany obowiązują wszystkich pracowników, bez względu na formę zatrudnienia. Jeśli masz okresy z przeszłości, zyskasz uprawnienia automatycznie po udowodnieniu stażu.
Podsumowanie – przygotuj się na nowe prawa
Nowa ustawa to szansa na sprawiedliwsze traktowanie doświadczenia zawodowego. Wliczenie zleceń i działalności do stażu pracy w 2026 r. da wielu osobom dłuższe urlopy i wyższe benefity. Nie czekaj – zbierz dokumenty i sprawdź swój staż już dziś. W Kancelaria Prawna Jackowski wspieramy w interpretacji zmian prawa pracy. Umów się na konsultację i maksymalnie wykorzystaj nowe regulacje.
autor: Gabriel Jackowski (za prawo.pl)
