Wnioski i pisma w upadłości konsumenckiej poza KRZ?

Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało niespodziewaną zmianę w prawie upadłościowym i restrukturyzacyjnym. Osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej będą mogły wnosić pisma procesowe i dokumenty z pominięciem Krajowego Rejestru Zadłużonych (KRZ). Propozycja padła przy okazji opiniowania innej nowelizacji i budzi spore kontrowersje wśród prawników specjalizujących się w prawie upadłościowym.

Aktualny stan – pełna elektronizacja postępowań

Od 2021 roku Krajowy Rejestr Zadłużonych jest podstawowym narzędziem do prowadzenia postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Wnioski o ogłoszenie upadłości, pisma procesowe, sprawozdania i inne dokumenty co do zasady muszą być składane wyłącznie przez system KRZ. Celem tej zmiany było przyspieszenie i ujednolicenie postępowań oraz zwiększenie ich transparentności.

Jednak nie wszyscy dłużnicy czują się komfortowo w pełni cyfrowym środowisku. Szczególnie osoby starsze lub wykluczone cyfrowe mogą mieć problemy z obsługą systemu.

Proponowana nowelizacja – szersze wyłączenie z KRZ

W odpowiedzi na uwagę referendarza sądowego z Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto Ministerstwo Sprawiedliwości zaproponowało zmianę art. 216aa Prawa upadłościowego. Po nowelizacji osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej będą mogły wnosić pisma procesowe i dokumenty z pominięciem systemu teleinformatycznego KRZ.

Wyjątki pozostaną jedynie dla osób reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika oraz dla wniosku o ogłoszenie upadłości (który nadal będzie składany na formularzu). Analogiczna zmiana ma zostać wprowadzona także w prawie restrukturyzacyjnym.

Opinie prawników – krok wstecz czy konieczność?

Prawnicy oceniają propozycję raczej negatywnie. Zwracają uwagę, że:

• Postępowania upadłościowe konsumenckie stanowią już około 80% wszystkich spraw upadłościowych i są w dużej mierze zinformatyzowane.
• Wprowadzenie szerokiego wyjątku może wydłużyć postępowania i utrudnić pracę syndykom oraz wierzycielom, którzy uzyskują dostęp do akt wyłącznie przez KRZ.
• Zamiast szerokiego wyłączenia lepiej byłoby wprowadzić mechanizmy wsparcia dla osób rzeczywiste wykluczonych cyfrowo (np. pomoc w punktach informacyjnych, nieodpłatna pomoc prawna lub szersze angażowanie doradców restrukturyzacyjnych z urzędu).

Jednocześnie część ekspertów uznaje, że problem wykluczenia cyfrowego istnieje i wymaga rozwiązania. Podkreślają jednak, że nowelizacja nie powinna być „protezą tymczasową”, lecz przemyślanym, precyzyjnym przepisem, który dotyczy wyłącznie osób faktycznie niebędących w stanie korzystać z systemu KRZ.

Podsumowanie – co dalej?

Zapowiedź Ministerstwa Sprawiedliwości pokazuje, że nawet w erze cyfryzacji sądów pojawiają się sytuacje, w których pełna elektronizacja napotyka realne bariery społeczne. Ostateczny kształt przepisu poznamy po zakończeniu prac legislacyjnych. Warto jednak już teraz śledzić tę zmianę – może ona wpłynąć na sposób prowadzenia postępowań upadłościowych konsumenckich w najbliższych latach.

Jeśli prowadzisz postępowanie upadłościowe lub restrukturyzacyjne i masz wątpliwości co do formy składania pism, zapraszamy do kontaktu. W Kancelaria Prawna Jackowski pomagamy w sprawach upadłościowych i restrukturyzacyjnych, w tym w kwestiach proceduralnych związanych z KRZ.

autor: Gabriel Jackowski (za prawo.pl)