Zatrudnianie cudzoziemców – nowe zasady

Od czerwca 2025 r. weszły w życie nowe przepisy regulujące zatrudnianie pracowników spoza UE, w tym uproszczenia w uzyskiwaniu Niebieskiej Karty UE. Chociaż celem zmian było ograniczenie biurokracji i ułatwienie firmom dostępu do wykwalifikowanych specjalistów, w praktyce wiele zależy od interpretacji urzędów. Konfederacja Lewiatan podkreśla potrzebę ujednolicenia stosowania tych regulacji, co zwiększyłoby ich przewidywalność i efektywność. W naszym artykule przyglądamy się kluczowym aspektom tych zmian, opierając się na ekspertyzach Lewiatan oraz aktualnych danych rynkowych.

Kluczowe zmiany w przepisach

Nowe regulacje wynikają z ustawy o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium RP oraz wdrożenia unijnej dyrektywy 2021/1883 do ustawy o cudzoziemcach. Główne ułatwienia obejmują:

• Uproszczoną procedurę Niebieskiej Karty UE: Specjaliści z wysokimi kwalifikacjami mogą łatwiej uzyskiwać zezwolenie na pobyt i pracę w Polsce. Poszerzono też ich prawa do mobilności krótkoterminowej i długoterminowej między krajami UE.
• Prawa dla członków rodzin: Zgodnie z dyrektywą, rodziny posiadaczy Niebieskiej Karty zyskują podobne ułatwienia w zakresie pobytu i pracy.

Z drugiej strony, nowe przepisy uszczelniają system legalizacji zatrudnienia obywateli państw trzecich, nakładając na pracodawców dodatkowe obowiązki. Na przykład, firmy muszą rzetelnie monitorować status pobytowy pracowników i terminowo zgłaszać zmiany. W praktyce jednak ogólne sformułowania niektórych zapisów powodują rozbieżności w interpretacjach między urzędami, co komplikuje procesy.

Ekspertyzy Lewiatan – praktyczne spojrzenie na nowe regulacje

Konfederacja Lewiatan przygotowała trzy szczegółowe opracowania, które analizują zmiany od strony teoretycznej i praktycznej:

• Uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji (Niebieska Karta UE) po zmianach w 2025 r.: Omówienie uproszczeń w procedurze i nowych praw dla specjalistów.
• Obowiązki i odpowiedzialność pracodawcy zatrudniającego obywateli państw trzecich: Przegląd sankcji za niedopełnienie formalności oraz wskazówki, jak unikać błędów.
• Procedura legalizacji zatrudnienia cudzoziemców w Polsce po zmianach w 2025 r.: Krok po kroku przez nowe procesy, z naciskiem na różnice między urzędami.

Jak podkreśla Konfederacja Lewiatan: „Stosowanie przepisów migracyjnych stanowi dla przedsiębiorców istotne wyzwanie – nie tylko ze względu na ich rozproszenie w różnych aktach prawnych, lecz także z powodu niejednolitych interpretacji urzędów. Przygotowane ekspertyzy powinny ułatwić firmom prowadzenie procesów związanych z legalnym zatrudnieniem”.

Lewiatan proponuje ujednolicenie zasad, co zwiększyłoby przejrzystość i przewidywalność, minimalizując ryzyko kar dla pracodawców.

Statystyki i trendy: cudzoziemcy kluczem do wypełniania luk kadrowych

Polski rynek pracy coraz bardziej polega na pracownikach z zagranicy. Według Głównego Urzędu Statystycznego, pod koniec lutego 2025 r. w Polsce pracowało ponad 1,05 mln obcokrajowców, a dane ZUS z końca marca wskazują na ponad 1,2 mln zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych. Najliczniejszą grupę stanowią Ukraińcy, zatrudniani głównie na umowach o pracę (ponad 688 tys.), cywilnoprawnych (434 tys.) oraz w ramach własnej działalności (ok. 74 tys.).

Te liczby to odpowiedź na chroniczne braki kadrowe w sektorach takich jak transport, przemysł czy budownictwo. Z badań wynika, że blisko połowa firm już zatrudnia cudzoziemców, a 15% planuje zwiększyć ich liczbę. Za tym stoją czynniki demograficzne – kurcząca się populacja w wieku produkcyjnym – oraz ambicje ekspansji biznesowej.

Zatrudnianie obcokrajowców to szansa na rozwój, ale też wyzwanie. Pracodawcy muszą planować procesy z wyprzedzeniem, uwzględniając czasochłonne procedury legalizacyjne. Uproszczenie tych zasad mogłoby znacząco ułatwić firmom pozyskiwanie talentów z zagranicy.

Co dalej? Rekomendacje dla pracodawców

Aby uniknąć problemów, firmy powinny:

• Regularnie monitorować status pobytowy pracowników.
• Konsultować wnioski z prawnikami specjalizującymi się w prawie migracyjnym.
• Korzystać z ekspertyz jako praktycznego przewodnika.

Jeśli Twoja firma planuje zatrudnienie cudzoziemców lub mierzy się z nowymi przepisami, zapraszamy do kontaktu. Pomożemy w analizie obowiązków, przygotowaniu wniosków i reprezentacji przed urzędami.

autor: Gabriel Jackowski (za prawo.pl)